“Livelihood crisis” sa Talaingod, DavNor, gikahadlukang muresulta sa “Haran” part 2

Sumala pa ni Lieutenant Colonel Osmalik Tayaban, battalion commander sa 56th IB 

atol sa AFP-PNP Press Corps briefing niadtong Miyerkules sa The Royal Mandaya Hotel, apektado sa “livelihood crisis” ang kapin dos mil ka mga pamilya sa 70 ka mga sitios sa 3 Barangays sa Talaingod: Sto. Niño,  Dagohoy, ug Palma Gil. 

Halos wa nay makaon ang mga lumad human nga nawad-an ug “buyer” ang ilang tanom nga abaca nga “daratex fiber”.

Hinoon sumala pa ni Tayaban, duna  na kunoy gihimong lakang aron masolusyunan ang problema ug pag-antos sa kalisod sa mga lumad.

Dugang sa opisyal, duna nay mga koordinasyon gihimo sa mga ahensya sa gobyerno para matabangan ang mga Lumad.

“We have immediate and long term interentions.” The purpose is to restore the normal livelihood,” dugang ni Tayaban. 

Ang Provincial government, lokal nga gobyerno, ug munisipyo naghatag matod pa ug suplay sa pagkaon isip immediate response sa problema.

Sa pagkakaron, gatanom ug mais ang mga residente, apan yangongo sa mga lumad, wa na silay gikaon sanglit abtan pa ug tulo ka bulan ang harvest sa mais.

Nakadugang pa sa ilang kapit-os sanglit ginapangkaon sa ilaga ang ilang tinanom nga mais.

Nabalaka si Datu Andigay Agay, ang Indigenous Peoples Mandatory Representative sa Talaingod nga kung pabiling way solusyon ang ilang kapit-os sa panginabuhian, basin baya unya masubli ang nahitabo sa “Haran” kaniadto.

Sa bahin ni Datu Omban Bontong sa Barangay Palma Gil, nabalaka sab kini nga basig mudangop sa “Haran” ang mga lumad gumikan sa nasinating kawad-on sa ilang panginabuhian nga niresulta sa kagutom.

Hangyo ni Datu Bontong sa gobyerno nga  magpadayon ang ayuda nga ihatag kanila mintras gapaabot sila sa ani sa ilang mga tanom. Bulan Setyembre pa sa niaging tuig, gasugod  ang kalbaryo sa panginabuhian sa mga residente sa Talaingod.

Tungod sa giingong gutom, duha ka mga lumad na sa Talaingod ang naghunos sa ilang kinabuhi.

Ang Haran nga nahimutang sa Bankerohan, Davao City nga propriedad sa UCCCP, gigamit isip evacuation center  nga maoy gidangpan sa mayoriya sa mga Lumad sa Talaingod gikan pa sa tuig 2014 human alegasyong  gihasi sila  sa mga sundalo.

Agosto, 2021 sa dihang hingpit gibiyaan sa mga Indigenous Peoples (IP) ang Haran human sila makaamgo nga gigamit ra sab sila sa mga grupong gapahimulos sa ilang sitwasyon.

Ang probinsyal nga panggamhanan sa Davao del Norte pinaagi kang Governor Edwin Jubahib, naningkamot aron makabalik sa ilang yutang kabilin ang mga lumad sa Talaingod.